Üye Giriş






almanak_tum

ULUSÖTESİ KAPİTALİST SINIF OLUŞUMU Türkiye ve Koç Holding Örneği

ULUSÖTESİ  KAPİTALİST SINIF OLUŞUMU Türkiye  ve Koç Holding Örneği

ULUSÖTESİ KAPİTALİST SINIF OLUŞUMU Türkiye ve Koç Holding Örneği

22.00TL
14.00TL
Indirim Tutarı: 8.00TL

ÖNSÖZ

Sunuş

M. Gürsan Şenalp’ın elinizdeki kitabı, 2012 dünyası ve Türkiyesi’nde iyiden iyiye karmaşıklaşan iktidar ve sınıf ilişkilerini ve beliren yeni toplumsal çelişkileri temellerinden kavrama bağlamında çok önemli bir katkı. Giderek daha da yoğunlaşan acılara gebe tarihi bir sürece akademik ve politik mecralardan en etkili şekilde müdehale etmek ve onu radikal şekilde değiştirmek isteyen herkes için kesinlikle dikkate alınması gereken bir başucu analizi.

Kitapta ilk olarak belli başlı eleştirel uluslararası politik iktisat kuramları içerisinde emperyalizm, ulus-devlet, devletler-sistemi ve ulusötesi toplumsal sınıf oluşumları üzerine yapılmış geçmişten gelen ve günümüzde yoğunlaşan tartışmalar derli toplu bir şekilde okuyucuya sunuluyor. Bu vesileyle Türkiyeli okur kendisi için çok da tanıdık olmayan bazı kuram ve kuramcıları tanıma fırsatı buluyor.

İkincisi bu kuramcılar arasından Robert W. Cox, William I. Robinson ve Kees van der Pijl çizgisinin, yüzyıllık Lenin-Kautsky teorik gerilimini aşabilmek adına, Gramsci'yi izleyerek fakat ‘sınıftan kaçmadan’ ve postmodernizme bulaşmadan nasıl olup da güçlü ve verimli bir tarihsel materyalist çözümleme ortaya çıkarabildiği başarı ile gösteriliyor. Kitap, bu hattı sadece en iyi şekilde izlemekle kalmıyor; özgün katkıları ile onu geliştiriyor. Ulusötesi bir burjuvazinin ya da bir sermaye fraksiyonunun izlerini takip etmeye yarayan bir pencere açarak oradan Türkiye'ye bakıyor. Oldukça yoğun teorik tartışmalara düşülen notların yanında çok ciddi bir ampirik materyal elden geçiriliyor. Bu anlamda çalışma ulusötesi sınıflar üzerine mevcut uluslararası yazın için de çok önemli bir katkı sayılabilir.

'Ulusötesi kapitalist sınıf oluşumu' kavramı/süreci yukarıda anılan kuramsal hattın ve kitabın temel sorunsalını teşkil ediyor. Şenalp, bugüne değin genellikle komplo meraklılarının, ırkçı ya da dinci radikallerin ilgilendiği Dünya Ekonomik Forumu, Dış İlişkiler Komisyonu, Bilderberg ve Üçlü Komisyon gibi sermayenin özel forumlarının ve burjuvazinin küresel ağlarının tarihsel materyalist bir perspektiften ve bu kavram/süreç ile ilişki içinde nasıl çözümlenebileceğini ortaya koyuyor.
Üçüncü olarak ortaya koyulan bu perspektif, 11 Eylül 2001 sonrasında Türkiye’de iç ve dış dinamiklerin örtüşmesi ile ele ele giden şiddetli güç mücadelelerini anlamaya çalışan akademik ve akademi dışı okur için şüphesiz büyük bir katkı. Özellikle elimizde Türkiye kapitalizminin yönetici sınıflarını bu türden bir soruşturmaya tabi tutan fazlaca çalışma bulunmadığı hatırlanırsa bu katkının önemi daha iyi anlaşılır.

Son olarak kitapta Türkiye finans kapitalinin en önemli parçası olarak Koçlar'ın geçirdiği dönüşümün bugüne kadar değinilmeyen yönleriyle ayrıntılı bir çözümlemesi sunulmaktadır. Özellikle Topluluğun ulusötesi yönetim kurulu bağlantılarını ve ulusötesi burjuvazinin küresel platformlarındaki ayrıcalıklı konumunu inceleyen bölümlerin okurun bir hayli ilgisini çekeceğini sanıyorum

İyi okumalar dileğiyle…


Örsan  Şenalp
Ankara – Ağustos, 2012

 

İÇİNDEKİLER

TABLO LİSTESİ         9 

ŞEKİL LİSTESİ          11

  

Teşekkür             13

Sunuş            15

 

GİRİŞ    17

 

1 - Eleştirel Politik İktisat:

 Ulusötesi Kapitalizm İçinTarihsel Materyalist Bir Kuram Çerçevesi    25

Giriş   25

Marx ve Engels’in Uluslararası İlişkilere Dair Yazdıkları   28

Klasik Emperyalizm Kuramları:

Lenin–Kautsky Tartışmasını Yeniden Düşünmek      31

Gramsci’nin İndirgemeci OlmayanMarksizmi    42

Gramsci, Hegemonya ve TarihselBlok    42

Organik Kriz, Hegemonya Krizi ve Yeni Tarihsel Blok   48

70’lerde Emperyalizm ve Lenin-Kautsky Tartışması:

E. Mandel,B. Rowthorn, C. Palloix, R. Murray, B. Warren,

N. Poulantzasve S. Hymer              50

Frankfurt Okulu,Eleştirel Kuram ve Uİ/UPİ               59

Yeni-Gramsci’ci Uluslararası Politik İktisat      65

Üretim, iktidarve dünya düzeni        72

Ulusötesi SermayeÇağında Emperyalizm Tartışmaları       75

Yeni Emperyalizm Kuramları: D. Harvey ve E. M. Wood    76

İmparatorluk: M. Hardt ve A. Negri’nin Postmodern Küreselleşme Kuramı       81

Eşitsiz ve Bileşik Gelişme: J. Rosenberg ve A. Callinicos          83

Küresel Kapitalizm Tezi:

W. I. Robinson, L. Sklair ve J. Harris               87

Küreselleşme: niteliksel bir değişme mi?          88

Ulusötesi kapitalist sınıf beliriyor                           89

Ulusötesi İhtilaflar                                                   91

Ulusötesi hegemonya             92


Alternatif Bir Çözümleme: Lenin-Kautsky İkilemini Aşmak              97

Ulusötesi Kapitalizmin İkili Yapısı:

Locke’cu Merkez Bölge ve Hobbes’çu Hasımlar                  100

Burjuva devletoluşumunun Locke’cu ve Hobbes’çu bağlamları               102

Locke’cu modelinulusötesi dönüşümü       107

Disiplin olarak ‘sermaye’       111

Devlet sınıfı      113

Ulusötesi ve Sistemik Mücadeleler      116

Merkez bölgedeulusötesi ve sistemik mücadeleler     118

Hasımlarda ulusötesi ve sistemik mücadeleler     120

 

2 - Ulusötesi Burjuvazi Oluşumu  ve resel Seçkinler Ağı:

Bazı Kuramsal Notlar ve Ampirik Bulgular       127

Giriş     127

Kapitalist SınıfStratejileri: Hegemonya ve Kontrol Planları        133

Kapitalist SınıfFraksiyonları: Alternakif Yaklaşımlar     138

Para-Sermaye ve Üretken-Sermaye        142

Ulusal Sermayeve Ulusötesi Sermaye       143

Finans Kapital       145

Ulusötesi Kapitalist Sınıf Oluşumu: Ampirik Literatür            149

Dünyada UlusötesiKapitalist Sınıf Oluşumuna

Zemin Hazırlayan Gelişmeler            154

Dünya GenelindeUlusötesi Şirketlerin

(UÖŞ’lerin) Yayılması           159

GOÜ’ler ya da ‘yükselen piyasalar’ın dev şirketleri    163

Finansın ulusötesi devleri             168

Ulusötesilik endeksive küresel krizinUÖŞ’lere etkisi        169

Uluslararası Doğrudan Yatırımlar(UDY)    178

Küresel krizinUDY’lere etkisi       182

Sınır-Ötesi Birleşme ve Satın Almalar (B&SA’lar)    185

Küresel krizin sınır-ötesiB&SA’lara etkisi       188

Ulusötesi Stratejikİttifaklar       190

UÖŞ’lerin Yönetim Kurulu Bağlantıları            194

Ulusötesi Sermayenin Özel Ekonomik/Politik Forumları             203

Mont Pelerin Cemiyeti(MPC)            206


Uluslararası TicaretOdası (UTO/ICC)         208

Bilderberg Grubu (BG)              209

Üçlü Komisyon(ÜK)       212

Dünya EkonomikForumu (DEF)           214

 

3 - Türkiye Finans Kapitalinin veDevlet/Toplum  Kompleksinin  Ulusötesi Dönüşümü     219

Giriş      219

Türkiye’nin Siyasal İktisadına Sistemik ve Ulusötesi Mücadeleler Perspektifinden Bakmak   222

Türkiye’de Burjuvazi, Devlet ve ‘Devlet Sınıfı’    229

Türkiye’nin Hasım Devlet Birikimi ve Devlet Sınıfının Oluşumu     231

Türkiye’de UlusötesiSermaye Egemenliği: Hobbes’çu Hasım Devletin Çözülmesi ve ‘Düzenleyici Devlete’Geçiş  238

Günümüz Türkiyesi’nde Kapitalist Sınıflar ve Sınıf Fraksiyonları     246

Türkiye’de Ulusötesi Kapitalist Sınıf Oluşumuna Zemin Hazırlayan Gelişmeler    260

Türkiye’nin Küresel Oyuncuları: Türk UÖŞ’ler     260

Uluslararası Doğrudan Yatırımlar       271

Özelleştirmeler Yoluyla Uluslarararası Doğrudan  Yatırımlar     279

Yatırım Ortamınınİyileştirilmesi ve Ulusötesi Sermayenin Olgunlaşması     281

Sınır-Ötesi B&SA’lar ve Stratejik İttifaklar    285

Türk Şirketleri ve Birbirine Bağlı Yönetim Kurulları    295

Kurumsal YönetişimÇağında Yönetim Kurulları           300

Türk Şirketlerinin ‘Ulusal’ ve ‘Ulusötesi’ Ortak Yönetim Kurulu Üyeleri Üzerine:Literatür Eleştirisi, Bazı Kuramsal Notlar ve AmpirikBulgular     305

 

4 - Koç HoldingÖrnek  Olayı:

Bir Bakkal Dükkanından Ulusötesi İmparatorluğa    313

Giriş: Türkiye’de ‘ZenginlerYazınının Yoksulluğu     313

İlk SermayeBirikimi: Koç’un Devletleİlişkileri   320

Uluslararası Konjonktür ve Yabancı Sermayeyle İlişkiler   324

Bir KapitalistOlarak Koç: Komprador mu, Ulusal mı?       329

Ulusötesi Sermaye Aktörü Olarak Koç Ailesi      332

Üçüncü Dünyadan Bir Dev Yükseliyor   334

Aile Kontrolüve Holdingleşme Süreci      335

Koç Topluluğu’na GenelBir Bakış    340

Koç Holding’in Uluslararası Yatırımlarıve Ulusötesi Stratejik İttifakları      345

Örnek Olay: Arçelik A.Ş. ve Grundig Elektronik A.Ş     349

Koç Holdingve Şirketlerinin Ulusal ve ‘Ulusötesi’ B&SA İşlemleri     352

Örnek Olay:

TÜPRAŞ’ın Topluluk Bünyesine Katılması       355

Özelleştirme Süreci       357

TÜPRAŞ’ın Özel Konumu ve Önemi     360

Örnek Olay: Yapı Kredi Bankası’nın Satın Alınması            363

2001 Krizi’nden Bugüne Türkiye’de Bankacılık Sektörünün Genel Görüntüsü      365

Koç’un Bankacılık ve Finans Atağı    371

Koç Topluluğu ve ‘Ulusötesi’ Ortak Yönetim Kurulu Üyeleri  373

Koç HoldingA.Ş. Yönetim Kurulunun Uluslararasılaşması   377

Koç Holding’in“Küresel Profesyonelleri"   382

Sanford ‘Sandy’ Weill Örneği   394

Koç Topluluğu’nun UlusötesiSermaye Platformları ile İlişkileri: BG, DEF, DİK, ERT, UTO ve ÜK    397

Koç Ailesi

+
-

YAZARLAR